5 listopada 2026 r. oficjalnie rozpoczęła działalność Think Tanks for Transforming Transport for Europe (4T for Europe) – sieć niezależnych organizacji non-profit z dziesięciu krajów Europy. Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności (PSNM) jest jednym z jej członków-założycieli. Koalicja będzie przygotowywać rekomendacje polityk publicznych wspierające dojście sektora transportu do neutralności klimatycznej do połowy stulecia. W pierwszej kolejności zajmie się transportem drogowym, z elektryfikacją jako głównym narzędziem dekarbonizacji. PSNM jest w sieci od początku i jest jedyną organizacją z Polski.
W skład 4T for Europe wchodzą m.in. Agora Verkehrswende (Niemcy), International Council on Clean Transportation – ICCT, Institut Mobilités en Transition (Francja), Ecco (Włochy), Concito (Dania), Alinnea (Hiszpania), New Automotive (Wielka Brytania), Norsk elbilforening (Norwegia), czeskie Centrum pro dopravu a energetiku (CDE) oraz Slovak Electric Vehicle Association (SEVA).
– Współtworzenie 4T for Europe to dla nas naturalny krok. Elektryfikacja transportu to nie tylko kwestia klimatu, ale przede wszystkim niższych kosztów mobilności, bezpieczeństwa energetycznego i konkurencyjności przemysłu. Kierunek wyznaczyła Unia Europejska, ale o tym, czy transformacja się powiedzie, w dużej mierze przesądzą decyzje podejmowane w poszczególnych krajach – od opodatkowania pojazdów, przez politykę przemysłową, po rozwiązania, które sprawią, że korzyści z elektromobilności będą dostępne dla wszystkich grup społecznych – mówi Aleksander Rajch, Członek Zarządu Polskiego Stowarzyszenia Nowej Mobilności.
Unia wyznacza kierunek, decyzje zapadają w stolicach
Członkowie 4T for Europe wychodzą z założenia, że Unia Europejska wyznaczyła ogólny kierunek zmian, ale neutralność klimatyczna transportu będzie możliwa tylko wtedy, gdy rządy krajowe przyjmą skuteczne polityki uzupełniające. Wiele kluczowych decyzji – od opodatkowania pojazdów, przez politykę przemysłową, po społeczny wymiar transformacji – zapada na poziomie krajowym i regionalnym, nawet tam, gdzie kompetencje są dzielone z instytucjami UE. Do końca dekady decydenci na wszystkich szczeblach będą musieli podjąć w tych obszarach kluczowe decyzje, oparte na rzetelnych danych.
W ramach sieci organizacje członkowskie będą wymieniać wiedzę i wnosić do debaty perspektywę poszczególnych krajów, porównywać krajowe polityki i identyfikować rozwiązania możliwe do przeniesienia na inne rynki, prowadzić wspólne badania i formułować wspólne rekomendacje, dostarczać decydentom dowodów na skuteczność konkretnych instrumentów oraz wypracowywać wspólne strategie i podejścia komunikacyjne. Każda organizacja zachowuje pełną autonomię, a sieć – koncentrując się na wdrażaniu polityk w krajach europejskich – będzie współpracować także z partnerami spoza kontynentu.
Elektryfikacja transportu motorem napędowym gospodarki
Według członków sieci rzetelnie przeprowadzona transformacja w kierunku neutralności klimatycznej – także w transporcie – sprzyja sprawiedliwości społecznej, dobrobytowi gospodarczemu oraz długoterminowej autonomii strategicznej i odporności Europy. Systemy mobilności przechodzą fundamentalną zmianę, która stawia przed decydentami zarówno poważne wyzwania, jak i szanse. Elektryfikacja może obniżyć koszty mobilności, wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne i wspierać długofalowy rozwój.
Potrzebny jest dziś kompleksowy i spójny pakiet polityk, który przyspieszy rozwój rynku i wesprze transformację przemysłu. Tym bardziej jest to kluczowe z perspektywy Polski – w ubiegłym roku w naszym kraju produkcja samochodów osobowych zanotowała najgorszy wynik od ponad 50 lat, a mówimy o sektorze odpowiadającym za ok. 8% PKB. PSNM wspólnie z branżą zaprezentowało strategię transformacji przemysłu motoryzacyjnego KOMPAS2035, która wyznacza kierunki rozwoju sektora, zakłada zwiększenie eksportu, ochronę miejsc pracy oraz szeroko zakrojone inwestycje w badania i rozwój (B+R) oraz innowacje.
Choć sieć koncentruje się na początku na transporcie drogowym jako głównym źródle emisji gazów cieplarnianych w sektorze, jej członkowie będą prowadzić także prace dotyczące szerszej transformacji w kierunku zrównoważonego transportu.
– Wartość tej sieci polega na możliwości porównania, które rozwiązania rzeczywiście działają. Państwa europejskie są na różnych etapach elektryfikacji transportu i mają odmienne doświadczenia z instrumentami wsparcia oraz regulacjami. Wnosimy do współpracy wiedzę o polskim rynku i perspektywę Europy Środkowo-Wschodniej, a w zamian chcemy, by polskie decyzje opierały się na sprawdzonych rozwiązaniach i rzetelnych danych. Najbliższe lata będą decydujące – i właśnie wtedy decydenci potrzebują twardych dowodów, a nie deklaracji – dodaje Aleksander Rajch.
– –
O 4T for Europe
Think Tanks for Transforming Transport in Europe (4T for Europe) to sieć niezależnych, non-profitowych think tanków i organizacji z dziesięciu krajów Europy: Czech, Danii, Francji, Hiszpanii, Niemiec, Norwegii, Polski, Słowacji, Wielkiej Brytanii i Włoch. Celem sieci jest wspieranie transformacji sektora transportu w kierunku neutralności klimatycznej do połowy stulecia poprzez rekomendacje oparte na danych i porównania polityk krajowych.
